แหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญ

                จังหวัดหนองบัวลำภู  ขาดแคลนน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ ซึ่งมีอยู่จะเป็นแหล่งน้ำขนาดเล็ก ลำห้วยสายสั้น ๆ หนอง และแหล่งน้ำที่สำคัญ ได้แก่ ลำพะเนียง ลำน้ำมอ ลำน้ำพวย ลำน้ำโมง ลำห้วยเดื่อ ลำห้วยโป่งแค ลำห้วยยาง ลำห้วยส้มป่อย ลำห้วยดาน ลำห้วยโค่โล่ จำแนกตามเขตลุ่มน้ำและลักษณะได้ดังนี้.-

1.  แหล่งน้ำธรรมชาติ   พื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภูทั้งหมดอยู่ในเขตลุ่มน้ำใหญ่ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 2 ลุ่มน้ำด้วยกัน คือ

    -   เขตลุ่มน้ำชี  ได้แก่ พื้นที่ในเขตอำเภอโนนสัง  อำเภอศรีบุญเรือง  และอำเภอนากลางบางส่วน

   -    เขตลุ่มน้ำโขง ได้แก่ พื้นที่ในเขต อำเภอเมือง  อำเภอสุวรรณคูหา และอำเภอนากลางบางส่วน

นอกจากนี้ยังมีบึงและหนองน้ำธรรมชาติ กระจัดกระจายอยู่ในตอนล่างของจังหวัดโดยเฉพาะในเขตอำเภอโนนสัง

                ความสัมพันธ์ระหว่างลุ่มน้ำจังหวัดหนองบัวลำภูกับลุ่มน้ำโขงและลุ่มน้ำชี

                เขตลุ่มน้ำโขง  ลุ่มน้ำในจังหวัดหนองบัวลำภูทางด้านตะวันออกเชื่อมโยงกับลุ่มน้ำโขง  ซึ่งแบ่งได้เป็น  5  ลุ่มน้ำ  ในปัจจุบันยังไม่ได้จัดระบบลุ่มน้ำเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน  ในการพัฒนาในอนาคตการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างลุ่มน้ำโขงและ  5  ลุ่มน้ำเป็นแนวทางที่จะนำน้ำโขงมาใช้เพื่อการพัฒนาในพื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภู  ในรูปแบบการพัฒนาแหล่งน้ำประเภทต่าง ๆ  ซึ่งจะได้มีการศึกษาและวางแผนร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป  ลุ่มน้ำ  5  ลุ่มน้ำดังกล่าวได้แก่  ลุ่มน้ำห้วยโมง  ลุ่มน้ำห้วยโค่โล่  ลุ่มน้ำห้วยบน  ลุ่มน้ำห้วยคะนาน  และลุ่มน้ำห้วยหลวง  ครอบคลุมพื้นที่ในเขตอำเภอสุวรรณคูหา  และบางส่วนของอำเภอเมืองกับอำเภอนากลาง

                 เขตลุ่มน้ำชี  ลุ่มน้ำในจังหวัดหนองบัวลำภู  ทางด้านใต้เชื่อมโยงกับลุ่มน้ำชี  ซึ่งแบ่งได้เป็น  6  ลุ่มน้ำ  ในปัจจุบันยังไม่ได้รับการพัฒนาเชื่อมโยงระหว่างลุ่มน้ำจังหวัดหนองบัวลำภูและลุ่มน้ำชี  เนื่องจากจะต้องเกี่ยวข้องกับลุ่มน้ำในจังหวัดใกล้เคียงหลายจังหวัด  และถ้าหากมีการเชื่อมโยงระหว่างลุ่มน้ำจังหวัดหนองบัวลำภูและลุ่มน้ำชีจะทำให้เกิดการพัฒนาได้รับประโยชน์ในจังหวัดใกล้เคียงหลายจังหวัด  ซึ่งจะได้มีการวางแผนร่วมกับจังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในอนาคต  ลุ่มน้ำ  6  ลุ่มน้ำดังกล่าวได้แก่  ลุ่มน้ำห้วยพะเนียง  ลุ่มน้ำพวย  ลุ่มน้ำพอง  ลุ่มน้ำมอ  ลุ่มน้ำห้วยโซม  และลุ่มน้ำห้วยเดื่อ  ครอบคลุมพื้นที่ในเขตอำเภอโนนสัง  อำเภอศรีบุญเรือง  อำเภอนาวัง  และบางส่วนของอำเภอเมืองกับอำเภอนากลาง

                                การพัฒนาลุ่มน้ำจังหวัดหนองบัวลำภู  แบ่งออกเป็น  11  ลุ่มน้ำ

                 ลุ่มน้ำที่  1  ลุ่มน้ำห้วยพะเนียง  มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาในเขตอำเภอนาด้วง  จังหวัดเลย  ไหลจากทิศเหนือของจังหวัดไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ไหลผ่านอำเภอนาวัง  อำเภอนากลาง  อำเภอเมือง  อำเภอโนนสังและอำเภอศรีบุญเรืองแล้วไหลลงสู่เขื่อนอุบลรัตน์  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  1,847   ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  116  ลำห้วย  ระยะทาง  879.50  กม.

                  ลุ่มน้ำที่  ลุ่มน้ำพวย  มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาในเขตอำเภอภูกระดึง  จังหวัดเลย  ไหลจากทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออก  ผ่านอำเภอผาขาวในจังหวัดเลย  และอำเภอศรีบุญเรืองจังหวัดหนองบัวลำภูลงสู่ลำน้ำพอง   มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  875   ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  51  ลำห้วย  ระยะทาง  223.30  กม.

                  ลุ่มน้ำที่  ลุ่มน้ำพอง  มีต้นกำเนิดจากเทือกเขารอยต่อระหว่างอำเภอภูกระดึง  จังหวัดเลย  กับอำเภอสีชมพู  จังหวัดขอนแก่น  ไหลผ่าน  อำเภอศรีบุญเรือง  และ  อำเภอโนนสัง   แล้วไหลลงสู่เขื่อนอุบลรัตน์  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  370  ตร.กม.   ประกอบด้วยลำห้วย  116  ลำห้วย  ระยะทาง  879.50  กม. ประกอบด้วยลำห้วย  14  ลำห้วย  ระยะทาง  162.3  กม.

                   ลุ่มน้ำที่  ลุ่มน้ำมอ  มีต้นกำเนิดจากแนวสันเขาบริเวณตอนใต้ของอำเภอนากลาง  และแนวสันเขาด้านตะวันตกของอำเภอเมือง  ไหลผ่าน  อำเภอศรีบุญเรือง  ลงสู่ลำน้ำพอง  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  360  ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  47  ลำห้วย  ระยะทาง  628.10  กม.

                   ลุ่มน้ำที่  ลุ่มน้ำห้วยโซม  มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาบริเวณตอนใต้ของ  อำเภอเมือง  จังหวัดหนองบัวลำภู  ไหลผ่าน  อำเภอโนนสัง  ลงสู่ลำน้ำพอง  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  312  ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  20  ลำห้วย  ระยะทาง  179  กม.

                    ลุ่มน้ำที่  ลุ่มน้ำห้วยเดื่อ  เป็นลุ่มน้ำย่อยของลุ่มน้ำพะเนียง  มีต้นกำเนิดจากแนวสันเขาในเขต  อำเภอนาวัง  และ  อำเภอนากลาง  ของจังหวัดหนองบัวลำภู  ไหลผ่าน อำเภอนากลาง  ลงสู่ลำพะเนียง  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  82   ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  ลำห้วย  ระยะทาง  46.10  กม.

                     ลุ่มน้ำที่ ลุ่มน้ำห้วยโมง  มีต้นกำเนิดจากเทือกเขารอยต่ออำเภอสุวรรณคูหา  จังหวัดหนองบัวลำภู  กับ อำเภอนาด้วง  จังหวัดเลย  ไหลผ่านอำเภอสุวรรณคูหาไปทางตะวันออกของจังหวัดหนองบัวลำภู  ออกสู่ อำเภอบ้านผือ  จังหวัดอุดรธานี  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  237  ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  ลำห้วย  ระยะทาง  74.35  กม.

                     ลุ่มน้ำที่ ลุ่มน้ำห้วยโค่โล่  มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาในเขตอำเภอนาด้วง  จ.เลย  ไหลผ่านตอน บนของอำเภอนากลาง  อำเภอสุวรรณคูหาในจังหวัดหนองบัวลำภู  แล้วไหลลงสู่ลำห้วยโมง  ซึ่งไหลผ่านจังหวัดอุดรธานีทางอำเภอบ้านผือ มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  173 ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  116  ลำห้วย  ระยะทาง  879.50  กม. ประกอบด้วยลำห้วย  14  ลำห้วย  ระยะทาง  93.30  กม.

                     ลุ่มน้ำที่  ลุ่มน้ำห้วยบน  มีต้นกำเนิดจากแนวสันเขาในเขตอำเภอนากลาง  และอำเภอเมืองในจังหวัดหนองบัวลำภู  ไหลผ่านอำเภอเมือง  อำเภอนากลาง  และอำเภอสุวรรณคูหา  ลงสู่ลำห้วยโมง  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  566 ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  46  ลำห้วย  ระยะทาง  235.10  กม.

                     ลุ่มน้ำที่  10 ลุ่มน้ำห้วยคะนาน  มีต้นกำเนิดจากแนวสันเขารอยต่อในจังหวัดอุดรธานีกับแนวสันเขาด้านทิศเหนือของจังหวัดหนองบัวลำภู  ไหลผ่านอำเภอสุวรรณคูหา  ลงสู่ห้วยโมง ณ  บริเวณเดียวกับลำห้วยบน  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  342 ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  ลำห้วย  ระยะทาง  126.90  กม.

                     ลุ่มน้ำที่  11 ลุ่มน้ำห้วยหลวง  มีต้นกำเนิดจากแนวสันเขารอยต่อระหว่างอำเภอเมือง  จังหวัดหนองบัวลำภู  กับอำเภอหนองวัวซอจังหวัดอุดรธานี  ไหลผ่าน  อำเภอเมืองจังหวัดหนองบัวลำภู  ลงสู่อำเภอหนองวัวซอ  จังหวัดอุดรธานี  มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ  109 ตร.กม. ประกอบด้วยลำห้วย  ลำห้วย  ระยะทาง  16.20  กม.

2.  แหล่งน้ำชลประทาน   จังหวัดหนองบัวลำภู มีแหล่งน้ำชลประทานที่ดำเนินการก่อสร้างเสร็จแล้วจนถึงปี 2543  รวมทั้งสิ้น 3,951 โครงการ  ซึ่งในจำนวนนี้มีโครงการชลประทานขนาดกลางเพียง 1 โครงการเท่านั้น คือ อ่างเก็บน้ำห้วยเหล่ายาง บ้านภูพานทอง ตำบลหนองบัว อำเภอเมือง  ซึ่งมีขนาดความจุประมาณ 2.14 ล้านลูกบาศก์เมตรและมีพื้นที่รับประโยชน์รวมกันประมาณ 2,000 ไร่  และโครงการที่เหลืออื่น ๆ จะเป็นโครงการขนาดเล็ก ซึ่งมีขนาดความจุรวมกันประมาณ 59,399,832 ลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่รับประโยชน์รวมกันประมาณ  63,391 ไร่

3. น้ำอุปโภคบริโภค

                ในปี 2542 จังหวัดหนองบัวลำภู มีประชากรในเขตเมือง (เทศบาลเมืองหนองบัวลำภู) 21,542 คน  มีความต้องการน้ำกินและน้ำใช้  ในเขตเมืองประมาณ 107,710 ลิตร  และ 4,308,400 ลิตร และประชากรนอกเขตเมือง 473,505 คน มีความต้องการน้ำกินและน้ำใช้นอกเขตเมืองประมาณ 2,367,525 ลิตร และ 21,307,725 ลิตร ตามลำดับ 

4. น้ำเพื่อการเกษตร

                แหล่งน้ำที่ประชาชนชาวจังหวัดหนองบัวลำภูใช้เพื่อการเกษตร ส่วนใหญ่จะเป็นแหล่งน้ำผิวดินตามธรรมชาติและที่สร้างขึ้น เช่น อ่างฯเก็บน้ำ ลำห้วย หนองน้ำ สระน้ำ ฝาย ทำนบ คลองส่งน้ำชลประทาน และสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า ฯลฯ

 

กลับสู่หน้าแรก