บทคัดย่อ

        โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นโครงการขนาดใหญ่มูลค่าของงานประมาณ 2,700 ล้านบาท ซึ่งโครงการดังกล่าวอยู่ในความรับผิดชอบของกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พื้นที่โครงการส่วนใหญ่เป็นพื้นที่เกษตรกรรม โดยมีพื้นที่รวมทั้งหมด 1,900,000 ไร่ พื้นที่มากกว่า 500,000 ไร่ เป็นพื้นที่นาและทำการเกษตรกรรม โดยพื้นที่ดังกล่าวจะครอบคลุมไปด้วยพื้นที่ของอำเภอที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจังหวัด นครศรีธรรมราช ซึ่งมีทั้งหมด 7 อำเภอคือ

        1.  อำเภอชะอวด

        2.  อำเภอร่อนพิบูลย์

        3.  อำเภอเชียรใหญ่

        4.  อำเภอหัวไทร

        5.  อำเภอปากพนัง

        6.  พื้นที่บางส่วนของอำเภอลานสกา

        7.  อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

        นอกจากนี้ยังมีพื้นที่บางส่วนของอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา และอำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง

        กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมชลประทานได้ริเริ่มโครงการดังกล่าวมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 และในระหว่างปี พ.ศ. 2525-2529 กระทรวงกลาโหม โดยกองทัพภาคที่ 4 ได้เข้าร่วมดำเนินการในการวางแผนงานหลักของโครงการด้วย โดยถือว่าเป็นโครงการความมั่นคงของพื้นที่ นอกจากโครงการหลักคือประตูระบายน้ำปากพนังแล้ว ยังได้ดำเนินการในโครงการย่อยประกอบอื่น ๆ  ด้วย ซึ่งบางโครงการก็ได้ดำเนินการแล้วเสร็จไปบ้างแล้ว เช่น โครงการฝายทดน้ำห้วยไม้เสียบ โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยน้ำใส เป็นต้น

        การดำเนินการก่อสร้างประตูระบายน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ กรมชลประทานในฐานะผู้รับผิดชอบโครงการได้ว่าจ้างกลุ่มกิจการร่วมค้า ซึ่งประกอบด้วย 3 บริษัท ดังนี้คือ

        1.  บริษัทสี่แสงการโยธา (1979) จำกัด

        2.  ไชน่า อินเตอร์เนชั่นแนล วอเตอร์ แอนด์ อิเลคตริก คอร์ปอเรชั่น

        3.  บริษัท ไทยไชน่า การแหล่งน้ำและพลังงาน จำกัด

ให้ดำเนินการในการออกแบบ ผลิต ประกอบ และติดตั้งประตูระบายน้ำดังกล่าว

แบบจำลองประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ

สามารถระบายน้ำได้ 1,430 ลบ.ม./วินาที

        รายละเอียดของประตูระบายน้ำปากพนัง (ประตูระบายน้ำอุทกวิภาชประสิทธิ )  จังหวัดนครศรีธรรมราช ประตูระบายน้ำปากพนัง ตั้งอยู่ที่บ้านบางปี้ ตำบลหูล่อง อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ลักษณะของประตูจะเป็นประตูระบายน้ำ 2 ประเภท คือ

        ประตูระบายน้ำประเภทบานเดี่ยว (Flooding Gate) ขนาดสูง 9.00 เมตร กว้าง 20.00 เมตร จำนวน 6 ช่องระบาย ทำหน้าที่เป็นบานระบายหลักในฤดูน้ำหลาก

        ประตูระบายน้ำประเภทบานคู่ (Regulating Gate) ซึ่งประกอบด้วยบานบน (Top Leaf) ความสูง 3.80 เมตร กว้าง 20.00 เมตร และบานล่าง (Lower Leaf) ความสูง 5.50 เมตร กว้าง 20.00 เมตร บานระบายประเภทบานคู่จะมีทั้งหมด 4 ช่องระบาย อยู่ด้านซ้ายและขวามือของช่องระบายประเภทบานเดี่ยว บานระบายประเภทบานคู่จะทำหน้าที่ปรับระดับน้ำของด้านเหนือน้ำกับท้ายน้ำของคลองลัด

        นอกจากนี้ประตูระบายน้ำปากพนังยังมีอุปกรณ์ประกอบย่อย และองค์ประกอบของโครงการ ได้แก่ คลองลัด ทำนบปิดกั้นลำน้ำเดิม ท่อระบายน้ำและประตูระบายน้ำคลองบางปี้บันไดปลาและทางลอดปลา พร้อมอุปกรณ์ประกอบอื่น ๆ ในการสร้างและผลิตประตูระบายน้ำอุปกรณ์ส่วนใหญ่จะผลิตจากประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน โดยการสร้างและผลิตที่โรงงาน Jiajiang  Hydrualic  Machinery  Works มณฑลเสฉวน อุปกรณ์ต้นกำลังขับ เช่น มอเตอร์ เฟืองขับ เฟืองทดรอบ ผลิตจากประเทศญี่ปุ่น 

        นอกจากนี้ยังมีประตูเรือสัญจร  สะพานหก  และสิ่งปลูกสร้างอาคารประกอบต่าง ๆ  ได้แก่ อาคารควบคุมระยะไกล  อาคารพัสดุ  อาคารสถานีไฟฟ้า  อาคารควบคุมการเปิด-ปิดประตูเรือสัญจร  อาคารที่ทำการและบ้านพักของเจ้าหน้าที่รวมทั้งอาคารระบบโทรมาตร เป็นต้น  ซึ่งในการดำเนินการออกแบบ ผลิตสร้าง-ประกอบ ประตูระบายน้ำและอุปกรณ์ประกอบอื่น ๆ  และการควบคุมงานในการก่อสร้าง มีบริษัทที่ปรึกษา คือ

        1.  บริษัท พอล คอนซัลแตนท์ จำกัด

        2.  บริษัท ครี เอทีฟ เทคโนโลยี จำกัด

        3.  บริษัท พี แอนด์ ซี แมเนจเมนท์ จำกัด

ทำการควบคุม  ดูแลเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของกรมชลประทาน

        โครงการดังกล่าวจะสามารถเอื้ออำนวยประโยชน์นานับประการให้แก่ราษฎร์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง เพื่อใช้ในการทำเกษตรกรรม เช่น การทำนาข้าว การทำสวน และไร่นาสวนผสม  นอกจากนี้ยังใช้เพื่อระบายน้ำและการป้องกันน้ำเค็มมิให้รุกล้ำเข้าไปในแม่น้ำปากพนังและลำน้ำสาขา  เป็นการบรรเทาการขาดแคลนน้ำจืด  เพื่อใช้ในการอุปโภคบริโภครวมทั้งการทำเกษตรกรรมของราษฎร์ในพื้นที่  ที่จะได้รับการแก้ไขด้วย  ประโยชน์หลักของโครงการประตูระบายน้ำปากพนัง คือ

        1.  เพื่อป้องกันการรุกล้ำของน้ำเค็มที่เข้าไปทำลายพื้นที่การเกษตร และเป็นแหล่งน้ำจืดเพื่อบรรเทาการขาดแคลนน้ำสำหรับทำการเกษตรกรรม การอุปโภคและบริโภค

        2.  สามารถกักเก็บน้ำจืดไว้ในลำน้ำปากพนังและลำน้ำสาขา ประมาณ 70 ล้านลูกบาศ์กเมตร

        3.  เป็นการปรับปรุงสภาพฐานะความเป็นอยู่ เศรษฐกิจและสังคมของราษฎร์ในพื้นที่ให้ดีขึ้น

        4.  ปรับปรุงสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ เช่น ป่าชายเลน และลักษณะธรรมชาติ การยังชีพของสัตว์น้ำ ในบริเวณลุ่มน้ำให้ดีขึ้น