เรื่องเล่าข่าวชลประทาน

ศูนย์ประมวลวิเคราะห์สถานการณ์น้ำกรมชลประทาน   กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โทร.สายด่วน 1460 / E- mail : wmsc.1460@gmail.com / http://water.rid.go.th/wmsc

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

แม้น้ำต้นทุนจะน้อย แต่ด้วยการมีส่วนร่วม ส่งผลให้เกษตรกรเมืองแพร่ รอดวิกฤตภัยแล้งในปีที่ผ่านมา

                ศูนย์ประมวลวิเคราะห์สถานการณ์น้ำ กรมชลประทาน เปิดเผยว่า ในทุกๆปี พื้นที่การเกษตรในเขตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่ยม จังหวัดแพร่ มักจะประสบปัญหาการขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้ง เนื่องจากในพื้นที่ลุ่มน้ำยมไม่มีแหล่งเก็บกักน้ำขนาดใหญ่ ไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้งเหมือนลุ่มน้ำอื่นๆ ทำให้ในช่วงฤดูแล้งของทุกปีสภาพน้ำในแม่น้ำยม บริเวณจังหวัดแพร่ จะมีลักษณะแห้งขอดเป็นแห่งๆ สามารถสนับสนุนพื้นที่เพาะปลูกพืชฤดูแล้ง ได้เพียงประมาณ 17,500 ไร่ ทั้งที่เกษตรกรมีการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งในเขตโครงการมากถึง 70,000 – 90,000 ไร่ ทำให้เกิดปัญหาความขัดแย้งเรื่องน้ำ กลายเป็นปัญหามวลชน และพื้นที่เพาะปลูกได้รับความเสียหาย ซึ่งโครงการฯแม่ยมได้ใช้มาตรการต่าง ๆ เข้าไปช่วยเหลือ ไม่ว่าจะเป็นการใช้เครื่องสูบน้ำเคลื่อนที่ของกรมชลประทาน  การใช้สถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า  การใช้น้ำจากแหล่งน้ำขนาดเล็ก  สระ  แหล่งน้ำธรรมชาติ  บ่อตอก  บ่อน้ำตื้น  รวมไปถึงการสูบน้ำช่วยเหลือตนเองของเกษตรกรในพื้นที่ด้วย

สำหรับในช่วงฤดูแล้งปี 2553/2554 ที่ผ่านมา ในเขตของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่ยม จังหวัดแพร่ พบว่าเกษตรกรได้มีการเพาะปลูกพืชมากถึง 92,000 ไร่  ถือได้ว่าเป็นจำนวนพื้นที่เพาะปลูกที่มากที่สุดนับตั้งแต่มีการก่อตั้งโครงการฯขึ้นมา ทำให้ทางจังหวัดแพร่ต้องประกาศเป็นพื้นที่ประสบภัยแล้งปี2553/2554  ซึ่งโครงการฯแม่ยม ได้ดำเนินการเชิงรุก  โดยการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารผ่านทางระบบราชการและสื่อสารมวลชนท้องถิ่น การจัดประชุมกลุ่มผู้ใช้น้ำและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในทุกภาคส่วน การจัดปฏิทินการส่งน้ำแบบรอบเวร การติดตั้งเครื่องสูบน้ำเคลื่อนที่จำนวน 31 เครื่อง  และการใช้น้ำจากสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าอีกจำนวน 18 สถานี รวมทั้ง ได้จัดส่งเจ้าหน้าที่ลงไปปฏิบัติงานภาคสนาม เพื่อทำการชี้แจงข้อมูลต่างๆ ให้กับเกษตรกรและประชาชนทราบอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกษตรกรส่วนใหญ่ ให้ความร่วมมือในการปฏิบัติตามข้อตกลงตามปฏิทินการส่งน้ำแบบรอบเวร ทำให้มีการแบ่งปันน้ำกันอย่างทั่วถึง และมีประสิทธิภาพ  นอกจากนี้ ยังให้ความร่วมมือในการใช้น้ำอย่างประหยัด ช่วยลดปัญหาความขัดแย้งเรื่องน้ำและไม่มีปัญหาด้านมวลชนเกิดขึ้น ดั่งเช่นปีก่อนๆที่ผ่านมา

                นับได้ว่าเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งของความสำเร็จ ในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมระหว่างเกษตรกรกับเจ้าหน้าที่ชลประทานโครงการฯแม่ยม ภายหลังจากที่ต้องใช้ความพยายามมานานกว่า 7 ปี ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้น้ำและการเพาะปลูกของเกษตรกร  จนได้รับการยอมรับและให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี ส่งผลให้ในปีนี้เกษตรกรผ่านพ้นวิกฤตและบรรเทาปัญหาการขาดแคลนน้ำไปได้ โดยไม่เกิดปัญหาความขัดแย้งและการต่อต้าน ที่สำคัญไม่มีพื้นที่การเกษตรพื้นที่ใดได้รับความเสียหายแบบสิ้นเชิง นับเป็นความภาคภูมิใจของเจ้าหน้าที่ชลประทานและส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ที่สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆภายใต้ปัจจัยที่จำกัดให้ลุล่วงไปได้ด้วยดี  อันจะนำไปสู่แนวทางการชลประทานแบบมีส่วนร่วมที่เข้มแข็งและยั่งยืนตลอดไป

**********************************

10  พฤษภาคม  2554