เรื่องเล่าข่าวชลประทาน

ศูนย์ประมวลวิเคราะห์สถานการณ์น้ำกรมชลประทาน   กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โทร.สายด่วน 1460 / E- mail : wmsc.1460@gmail.com / http://water.rid.go.th/wmsc

----------------------------------------------------------------------

คนแพร่สู้ภัยแล้ง จัดรอบเวรแบ่งปันน้ำ ช่วยพื้นที่การเกษตรเกือบแสนไร่ให้รอดตาย

 

                จังหวัดแพร่ เป็นจังหวัดหนึ่ง ที่ต้องประสบกับปัญหาทั้งน้ำท่วมและภัยแล้งเป็นประจำทุกปี เนื่องจากสภาพพื้นที่ที่เป็นแอ่งกระทะ จึงมักจะเกิดน้ำท่วมในฤดูฝน ส่วนในฤดูแล้งก็มักจะประสบกับปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตร เนื่องจากไม่มีแหล่งน้ำต้นทุนขนาดใหญ่รองรับ ทั้งที่ในแต่ละปีในพื้นที่จังหวัดแพร่มีฝนตกเฉลี่ยประมาณ 1,200 มิลลิเมตร คิดเป็นน้ำท่าต่อปีประมาณ 2,600 ล้านลูกบาศก์เมตร แต่สามารถเก็บกักน้ำไว้ใช้ได้เพียง 200 ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น ในขณะที่ความต้องการใช้น้ำในทุกภาคกิจกรรมมีมากถึง 1,600 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี แม้ว่าจะมีแม่น้ำยมที่เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ที่ล่อเลี้ยงคนทั้งจังหวัดไหลผ่านก็ตาม

                สำหรับในฤดูแล้งปี 2553 นี้ สภาพน้ำท่าในแม่น้ำยม และลำน้ำธรรมชาติหลายแห่ง เริ่มมีสภาพที่แห้งขอดมาตั้งแต่ต้นเดือนกุมภาพันธ์ ทั้งนี้สืบเนื่องมาจากในช่วงฤดูฝนปี 52 ที่ผ่านมา ปริมาณฝนที่ตกในพื้นที่จังหวัดแพร่ อยู่ในเกณฑ์น้อยกว่าปริมาณฝนเฉลี่ย ส่งผลให้ปริมาณน้ำในแม่น้ำยมและลำน้ำธรรมชาติต่างๆ มีปริมาณน้ำอยู่ในเกณฑ์น้อย ในขณะที่ความต้องการใช้น้ำในภาคการเกษตรยังคงมีเพิ่มขึ้น ด้วยปัจจัยด้านราคาพืชผลทางการเกษตรที่มีราคาดี ไม่ว่าจะเป็นข้าว ยาสูบ หรือถั่วเหลือง เป็นต้น

ทั้งนี้ ก่อนเข้าสู่ฤดูแล้ง โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่ยม ได้วางแผนการใช้น้ำ เพื่อสนับสนุนการใช้น้ำในเขตชลประทานของโครงการฯ ที่ได้กำหนดพื้นที่เป้าหมายไว้ จำนวน 17,500 ไร่ และกำหนดแผนจัดสรรน้ำตั้งแต่เดือนธันวาคม 52 – มีนาคม 53 เป็นจำนวนทั้งสิ้น  36.50 ล้านลูกบาศก์เมตร ปัจจุบัน(11 มี.ค. 53) ใช้น้ำไปแล้ว 27 ล้านลูกบาศก์เมตร แต่ปรากฏว่าเกษตรกรได้ทำการเพาะปลูกพืชฤดูเกินเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้ คิดเป็นพื้นที่กว่า 90,000 ไร่ ส่งผลให้ทางโครงการฯต้องวางมาตรการในการจัดหาน้ำ เพื่อช่วยเหลือพื้นที่การเกษตร ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนาข้าว ถั่วเหลือง และยาสูบ เป็นต้น ไม่ให้เสียหายจากการขาดแคลนน้ำ โดยได้วางมาตรการให้กลุ่มเกษตรกรจัดทำข้อตกลงร่วมกัน ในการจัดรอบเวรการสูบน้ำเข้าพื้นที่ของตน เพื่อให้การกระจายน้ำเป็นไปอย่างทั่วถึง เป็นการลดความขัดแย้งในเรื่องการแย่งน้ำที่มักจะเกิดขึ้นในอดีตที่ผ่านมา นอกจากนี้ ยังมีสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้า และเครื่องสูบน้ำเคลื่อนที่ของกรมชลประทาน ที่ตั้งอยู่ตามจุดต่างๆ เพื่อสูบน้ำช่วยเหลือเกษตรกรอีกทางหนึ่งด้วย

สถานการณ์ล่าสุดจากการติดตามผลการแก้ไขปัญหาดังกล่าว พบว่าเกษตรกรได้ให้ความร่วมมือกับโครงการฯเป็นอย่างดี การกระจายน้ำเป็นไปอย่างทั่วถึง เกษตรกรส่วนใหญ่มีความพึงพอใจกับการแก้ไขปัญหาดังกล่าว  นับได้ว่าเป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง ของการการแก้ไขปัญหาโดยการยึดหลักการส่วนร่วมของประชาชนกับประชาชน และประชาชนกับหน่วยงานภาครัฐ ให้สามารถแก้ไขปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลที่ดี

*************************

11  มีนาคม  2553