เรื่องเล่าข่าวชลประทาน

ศูนย์ประมวลวิเคราะห์สถานการณ์น้ำกรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

โทร.สายด่วน 1460 / E-mail : wmsc.1460@gmail.com /  http://water.rid.go.th/wmsc

---------------------------------------------------------------------------

ฤดูหนาวมาแล้ว ความแห้งแล้งเริ่มมาเยือน ภารกิจหนัก กรมชลฯจัดสรรน้ำให้เพียงพอใช้ตลอดฤดูแล้งนี้

                เริ่มต้นใกล้เข้าสู่เดือนแห่งราศีธนู ปีนี้อากาศที่หนาวเย็นมาเยือนคนเมืองหลวงเร็วกว่าที่คาดไว้ เป็นอีกสัญญาณหนึ่งแห่งการเริ่มต้นเข้าสู่ฤดูหนาวหรือฤดูแล้งของไทยเรา คงมีเพียงในพื้นที่ภาคใต้ที่ยังคงมีฝนตก ตามฤดูกาลของประเทศ คนต่างจังหวัดหลายคนที่ทำมาหากินอยู่ในเมืองหลวง คงอดคิดถึงบรรยากาศที่แสนจะรื่นรมย์ในบ้านเกิดเมืองนอนของของตนเองมิได้ นึกแล้วก็อยากจะกลับไปสัมผัสบรรยากาศของธรรมชาติที่บ้านนอกกับเขาบ้าง แต่คราใดที่อากาศหนาวเริ่มมาเยือน ก็มักจะหอบเอาความแห้งแล้งมาด้วยเสมอ

ประเทศไทยเรา นับได้ว่าโชคดีที่การพัฒนาประเทศในอดีตที่ผ่านมา รัฐบาลได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาแหล่งน้ำมากพอสมควร มีการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก กระจายไปตามพื้นที่ต่างๆ เพื่อเก็บกักน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง และบรรเทาปัญหาน้ำท่วมในช่วงฤดูน้ำหลาก จนมาถึงปัจจุบันนี้ การก่อสร้างอ่างเก็บน้ำหรือเขื่อนขนาดใหญ่ทำได้ยากขึ้น ด้วยพื้นที่ส่วนใหญ่กลายเป็นแหล่งชุมชนหนาแน่น และการอพยพผู้คนจำนวนมากทำได้ยาก ในขณะที่ความต้องการในการใช้น้ำยังคงเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากการเพิ่มของประชากรและการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและสังคม ทำให้ในบางครั้งบางคราว การใช้น้ำของประชากรและปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ไม่สมดุลกัน โดยเฉพาะภาคเกษตรกรรม ในช่วงฤดูแล้งหลายพื้นที่ต้องประสบกับปัญหาการขาดแคลนน้ำในการทำการเพาะปลูก ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่ที่อยู่นอกเขตชลประทาน ส่วนที่อยู่ในเขตชลประทาน ก็ใช่ว่าจะปล่อยให้มีการใช้น้ำได้อย่างสะดวกสบายโดยไม่ช่วยกันประหยัด เนื่องจากการใช้น้ำจะต้องมีการจัดสรรให้มีใช้อย่างเพียงพอ โดยคิดจากปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ หากไม่ช่วยกันประหยัด ก็อาจจะทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนน้ำได้เช่นกัน

สำหรับในปีนี้ปริมาณน้ำต้นทุนในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลางรวมกันทั้งประเทศ ณ วันที่ 1 พ.ย. 52  มีอยู่จำนวนทั้งสิ้นประมาณ  58,000  ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็นร้อยละ 80 ของความจุอ่างฯรวมกันทั้งหมด ทั้งนี้ กรมชลประทาน จะนับเอาวันที่ 1 พฤศจิกายนของทุกปี เป็นการเริ่มต้นในการบริหารจัดการน้ำ เพื่อสนับสนุนการปลูกพืชฤดูแล้งในพื้นที่ชลประทาน ซึ่งจะไปสิ้นสุดเอาในวันที่ 30 เม.ย.ของปีถัดไป สำหรับในปีนี้มีปริมาณน้ำรวมกันน้อยกว่าปีที่ผ่านมาประมาณ 900 กว่าล้านลูกบาศก์เมตร(ปี 2551 มีปริมาณน้ำรวมกันทั้งหมด 59,641 ล้านลูกบาศก์เมตร)

นับเป็นภารกิจที่หนักอึ้งเหมือนกัน สำหรับกรมชลประทาน ที่จะต้องบริหารจัดการน้ำก้อนนี้ให้เพียงพอใช้สำหรับในทุกกิจกรรมการใช้น้ำ โดยเฉพาะภาคเกษตรกรรม ซึ่งมีการทำนาปรังกันทุกปี อีกทั้งรัฐบาลได้มีนโยบายการรับจำนำข้าวเปลือก ทำให้คาดว่าจะมีการทำนาปรังเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่ปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่นั้น แม้จะสามารถจัดสรรให้เกษตรกรในพื้นที่ชลประทานได้ แต่การควบคุมให้มีการใช้น้ำเป็นไปตามแผนนั้น ค่อนข้างทำได้ยาก ก็คงต้องเป็นความร่วมมือกันระหว่างโครงการชลประทานกับกลุ่มผู้ใช้น้ำทั่วประเทศ ที่จะต้องเข้าไปสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ดีแก่เกษตรกร ให้หันไปปลูกพื้นที่ใช้น้ำน้อย แต่ได้ราคาดีทดแทน  ครั้งต่อไป เราจะมาดูการจัดสรรน้ำในช่วงฤดูแล้ง ของพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกข้าวนาปรังขนาดใหญ่และมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศ สำหรับวันนี้ สวัสดีครับ  

*************************

27  พฤศจิกายน  2552